on người khi về già, các bộ phận trong cơ thể đều lão hóa,
yếu đi. Một số điều sau đây luôn ẩn chứa những hiểm họa bất ngờ mà người
cao tuổi cần phải lưu tâm đề phòng.
Posted: 21.5.2012 | Views: 51 | Comments: 0
Sponsored links:
Dưới đây là những lời khuyên của các chuyên gia dành cho những người cao tuổi:
Không nên tập luyện vào lúc sáng sớm
Ta vẫn có quan niệm cho rằng tập luyện vào buổi sáng là tốt vì
không khí trong lành. Điều đó không đúng. Từ 4-6 giờ sáng theo quy luật
của đồng hồ sinh học (biological clock) của người già thân nhiệt đang
cao, huyết áp tăng, thận thượng tuyến tố cũng cao gấp 4 lần buổi tối. Vì
vậy, nếu vận động mạnh, chạy hoặc đi bộ nhiều gặp gió lạnh, tim dễ
ngừng đập.
Đã có không ít cụ đi bộ buổi sáng sớm về ra mồ hôi, tắm xong huyết
áp tăng đột ngột, đứt mạch máu não, đột quỵ luôn. Lời khuyên ở đây là
nên tập vào chiều tối, tuy không khí không được thanh sạch như sáng sớm
nhưng an toàn hơn nhiều.
Đang ngủ không nên trở dậy vội vàng
Thần kinh người già thường chậm chạp. Lúc ngủ muốn dậy đi tiểu hoặc
có ai gọi đang ở tư thế nằm mà trở dậy ngay, đi lại luôn dễ làm huyết
áp tăng đột ngột, dễ dẫn đến đứt mạch máu não. Vì vậy, đang ngủ khi có
việc cần dậy phải từ từ theo 3 bước, mỗi bước khoảng nửa phút. Bước 1
khi tỉnh giấc hãy nhắm mắt lại nằm thêm nửa phút. Bước 2, ngồi dậy tại
giường nửa phút xoa tay, xoa chân. Bước 3, cho hai chân chạm đất hoặc
chạm nền nhà nửa phút rồi mới đứng dậy đi.
Không nên ngoái đầu một cách đột ngột
Người già mạch máu thường xơ cứng, thành mạch dày hẹp và đàn hồi
kém. Nếu đột nhiên quay ngoắt đầu về phía sau, mạch máu ở cổ bị chèn ép,
động mạch vốn đã hẹp bị chèn ép lại càng hẹp hơn cộng thêm thần kinh
giao cảm bị kích thích mạnh làm mạch máu co lại, máu lưu thông chậm làm
não thiếu máu cục bộ, thiếu ôxy nên bị choáng, hoa mắt, chóng mặt, có
người đã bị ngã. Vậy đang đứng hoặc đang đi có ai gọi từ phía sau, chớ
có quay ngoắt đầu lại ngay mà nên quay chầm chậm. Tốt nhất là xoay cả
người lại, tránh chỉ quay đầu.
Không nên đứng co một chân để mặc quần
Xương của người già thường bị xốp do thiếu calcium. Nếu không bị
xốp thì xương cũng dòn. Khi mặc quần mà đứng co chân để xỏ từng chân vào
ống quần dễ bị ngã do mất thăng bằng hoặc do vướng vào quần.
Người cao tuổi đã ngã thì dễ gãy xương, dập xương. Khi mặc quần tốt
nhất là nên ngồi trên ghế hoặc trên giường. Trong nhà tắm nếu không có
chỗ ngồi thì phải dựa mông vào một bên tường để giữ thăng bằng cho khỏi
ngã. Nhiều người bị ngã gãy xương ống chân, dập xương chậu vì đứng co
chân mặc quần.
Không nên quá ngửa cổ về phía sau
Có lần một ông già đã về hưu cạnh nhà tôi, sức khỏe tốt, khi ăn tối
xong ngồi nghỉ trên ghế tựa, có lẽ do mỏi cổ nên ông đã ngửa cổ về phía
sau hơi quá nên bị xỉu luôn. Khi con cháu biết thì nửa người bên phải
của ông đã bị liệt, nước mũi nước dãi chảy ròng ròng và không nói được
nữa, phải đưa ngay vào bệnh viện.
Trường hợp này là do gần mạch máu nơi cổ có nhiều đốt xương, bình
thường giữa các đốt có chất nhờn bôi trơn nhưng về già chất bôi trơn kém
đi, các đốt xương trở nên sắc cạnh. Khi ngửa cổ ra phía sau quá giới
hạn cho phép, phần xương sắc cạnh đó làm tổn thương đến mạch máu, hạn
chế lượng máu đưa lên não gây ra thiếu máu não làm ngất xỉu. Vì vậy,
người già khi ngồi ghế tựa không nên ngửa cổ quá mức về phía sau.
Không nên thắt dây lưng quá chặt
Vùng bụng quanh dây lưng là nơi gần dạ dày, ruột non, ruột già,
trực tràng và hậu môn. Dây lưng mà thắt chặt quá sẽ chèn ép các mạch máu
bụng, cản trở máu lưu thông, đoạn trực tràng gần hậu môn có thể dễ bị
lòi ra ngoài khi đi đại tiện mà ta thường gọi là lòi dom. Dây lưng thắt
chặt, dạ dày, ruột non luôn ở trạng thái chịu sức ép ảnh hưởng xấu đến
tiêu hóa.
Vì vậy, không nên thắt chặt dây lưng và tốt nhất là dùng dây đeo
quần qua vai, tiếng Pháp gọi là Bretel. Bình thường ở nhà chỉ nên mặc
quần lưng thun rộng rãi, không nên mặc quần Tây cứ phải thắt dây lưng
làm bụng luôn bị gò bó.
Không nên nói nhanh, nói nhiều
Một số nhà khoa học Mỹ phát hiện khi ta nói chuyện bình thường dù
chỉ là chuyện vui nhẹ nhàng, các tế bào trong cơ thể vẫn chịu tác động
và ảnh hưởng tới huyết áp. Thử nghiệm khoa học với 100 người, mỗi người
đọc 2 trang tài liệu với tốc độ nhanh chậm khác nhau. Kết quả cho thấy
người đọc tốc độ vừa phải thì huyết áp, nhịp tim bình thường.
Người đọc nhanh quá, đọc liến thoắng thì lập tức huyết áp tăng,
nhịp tim tăng nhưng khi đọc thong thả trở lại, huyết áp, nhịp tim lại
giảm xuống. Qua đó ta thấy người già nên nói ít, nói chậm thì có lợi cho
sức khỏe. Những cụ nào bị bệnh tim mạch, bị huyết áp càng phải nói
chậm, nói ít.
Không nên xúc động
Đối với người già mạch máu đã lão hóa nếu xúc động mạnh, quá giận
dữ hoặc quá vui dễ bị nhồi máu cơ tim và đứt mạch máu não. Do đó, người
già không nên xúc động tránh mọi sự tức giận, buồn phiền mà cần sống
thanh thản, hòa nhã, vui vẻ, bỏ qua hết mọi chuyện, ảnh hưởng đến tâm
lý, sức khỏe.
Uống đủ nước
Về nguyên tắc mạch máu người cao tuổi bị xơ vữa và co hẹp nhiều nơi
nên khi máu đậm đặc do cơ thể thiếu nước sẽ dễ bị vón cục, gây tắc dẫn
đến tai biến. Có hai hoàn cảnh mà máu “cạn “nước đó là khi tiết nhiều mồ
hôi do hoạt động ban ngày trong thời tiết nóng mà không bù kịp nước hai
là đêm ngủ suốt mấy giờ đồng hồ do hơi thở, nước tiểu và mồ hôi cũng
lấy đi nhiều nước.
Vì vậy nên mang theo nước uống ban ngày nếu trời nóng và ban đêm
phải uống đủ nước trước khi ngủ (nhưng không uống nhiều quá sẽ khó ngủ,
sau khi đi tiểu đêm cần bổ sung ngay một cốc nước và khi thức dậy buổi
sáng cũng phải uống ngay một cốc to nước ấm. Y học đã thống kê được có
đến 80% tai biến tim mạch xảy ra vào thời gian từ 3h -10h sáng , có lẽ
một phần do mạch máu lúc đó bị thiếu nước nên đặc dễ vón tắc.
Cấp cứu tại chỗ kịp thời
Nếu chẳng may bị tai biến thì cần gọi cấp cứu ngay nhưng trong khi đợi xe đến hãy nhanh chóng:
- Đặt bệnh nhân nằm thẳng, hơi cao đầu.
- Một vật nhọn như kim băng, dao chích vào 2 dái tai và 10 đầu ngón tay bệnh nhân để nặn ra mỗi vết chích một giọt máu.
Việc sơ cứu này sẽ cứu sống mạng người trước khi xe cứu thương tới.
Theo nguồn: VietNamNet
Sponsored links: